Ήταν από τα Ευχάιτα της Γαλατίας και κατοικούσε στην Ηράκλεια του Εύξεινου Πόντου. Στρατιωτικός το επάγγελμα, διακρίθηκε γρήγορα και προήχθη στους μεγαλύτερους βαθμούς της στρατιωτικής ιεραρχίας. Ήταν γενναίος και συγχρόνως σεμνότατος, σαν γνήσιος χριστιανός.
Όταν ο Λικίνιος επισκέφθηκε την Ηράκλεια, είδε και θαύμασε τον Θεόδωρο. Τότε ζήτησε περισσότερες πληροφορίες γι' αυτόν, που όμως ήταν δυσάρεστες. Ναι μεν ανδρείος ο Θεόδωρος, αλλά... χριστιανός. Ο βασιλιάς διατάζει και τον φέρνουν μπροστά του.
Είσαι χριστιανός; του λέει.
Είμαι.
Και επιμένεις να είσαι;
-Μέχρι θανάτου.
Τότε δεν μπορείς να είσαι στρατιώτης.
Γιατί δεν μπορώ; Κανένας συνάδελφός μου δεν με κατηγόρησε γι' αυτό.
Σε κατηγορώ εγώ, φώναξε οργισμένος ο βασιλιάς. Ένας πιστός στρατιώτης ακολουθεί τη θρησκεία του κράτους και του στρατού. Και συ λατρεύεις το Ναζωραίο;
-Δηλαδή τον αληθινό Θεό, είπε σεμνά και τολμηρά ο Θεόδωρος.
Αμέσως τότε, αφού τον καθαίρεσαν απ' το βαθμό του, τον μαστιγώνουν άγρια. Έπειτα του μπήγουν στα πλευρά σιδερένια νύχια και στις πληγές του βάζουν αναμμένα δαδιά. Τελικά, τον σταυρώνουν, αλλά επειδή κι από κει με το θείο λόγο κάνει πολλούς χριστιανούς, τον αποκεφαλίζουν.
Η Εκκλησία γιορτάζει τη μνήμη του την 8η Φεβρουαρίου.
Απολυτίκιο
Στρατολογία αληθεί Αθλοφόρε, του ουρανίου στρατηγός βασιλέως περικαλλής γεγένησαι Θεόδωρε. όπλοις γαρ της πίστεως παρετάξω εμφρόνως, και κατεξωλόθρευσας των δαιμόνων τα στίφη, και νικηφόρος ώφθης Αθλητής. όθεν σε πίστει, αεί μακαρίζομεν.
