Προφήτης, ο μεγαλύτερος από τους τέσσερις ονομαζόμενους "μεγάλους" προφήτες της Παλαιάς Διαθήκης. Ήταν Ισραηλίτης και καταγόταν από τη βασιλική οικογένεια του Δαβίδ (Δανιήλ 1:3-6). Σε νεαρή ηλικία μεταφέρθηκε αιχμάλωτος στη Βαβυλώνα (Δανιήλ 1:4), το 605 π.Χ., και υπηρέτησε στην αυλή του βασιλιά Ναβουχοδονόσορ όπου και ανατράφηκε. Ήταν σοφότερος όλων. Ο προσωπάρχης του παλατιού έδωσε το όνομα Βαλτασάσαρ (Δανιήλ 1:7). Μετά από τριετή εκπαίδευση μαζί με τρεις φίλους του, τους Σεδράχ, Μισάχ και Αβδε-νεγώ ((Αβέδ-Νεγώ), τοποθετήθηκε σε ανώτερες θέσεις του παλατιού (Δανιήλ 1:5,18-19). Ο Δανιήλ ήταν πιστός στην εφαρμογή του Μωσαϊκού νόμου γι αυτό και ποτέ δεν έφαγε απ' τα φαγητά του βασιλιά καθώς προέρχονταν από θυσίες σε βαβυλωνιακούς θεούς (Δανιήλ 1:8-17).

Ο Δανιήλ από έφηβος είχε το χάρισμα της προφητείας, δοσμένο από το Θεό, και εξήγησε όνειρα του βασιλιά Ναβουχοδονόσορ και των αξιωματούχων του (Δανιήλ 2:13-47, 4:1-30). Λόγω των χαρισμάτων τοποθετήθηκε διοικητής της Βαβυλώνας (Δανιήλ 2:48) και αργότερα ανέλαβε και άλλες κυβερνητικές θέσεις. Μετά την εξήγηση του ονείρου του βασιλιά Βαλτάσαρ, ανακηρύχθηκε ως ο τρίτος άρχοντας του βασιλείου (Δανιήλ 5:29).

Μετά την κατάκτηση της Βαβυλώνας από τους Πέρσες και τους Μήδους, και την αναρρίχηση του Δαρείου στο θρόνο των Περσών, ο Δανιήλ έγινε ένας από τους τρεις επόπτες των αρχόντων της αυτοκρατορίας (Δανιήλ 6:2). Και παρόλο που είχε αποκτήσει τόσο μεγάλη θέση δεν έπαψε να πιστεύει στο Θεό, να ενδιαφέρεται για το λαό του, να προσεύχεται και να νηστεύει για τη συγχώρεση των αμαρτιών του (Δανιήλ 9:1-27, 10:2,3).

Η άνοδος του Δανιήλ στα υψηλότερα αξιώματα δημιούργησε φθόνο και αντιπάθειες προς το πρόσωπό του, μέχρι το σημείο να τον συκοφαντήσουν στο βασιλιά (Δανιήλ 6:5-16). Αποτέλεσμα ήταν ο βασιλιάς μετά από πιέσεις που δεχόταν να ρίξει το Δανιήλ σε λάκκο με λιοντάρια (Δανιήλ 6:17). Τότε όμως ο Θεός επενέβη, στέλνοντας άγγελο Του για να τον προστατεύσει (Εβραίους 11:33). Ο Δαρείος χάρηκε για τη σωτηρία του Δανιήλ Δανιήλ 6:24) και διέταξε να ρίξουν στα λιοντάρια όλους όσους τον συκοφάντησαν (Δανιήλ 6:25).

Ο Δανιήλ είχε την ικανοποίηση να δει την επιστροφή των Ιουδαίων στην χώρα τους, λόγω όμως της προχωρημένης ηλικίας του δε μπόρεσε να μεταβεί στην Παλαιστίνη, η καρδιά του όμως ήταν πάντα μαζί τους (Δανιήλ 10:19). Και μετά την αναρρίχηση του Κύρου στο θρόνο, ο Δανιήλ εξακολούθησε να διατηρεί τα αξιώματά που είχε (Δανιήλ 1:21).

Η πίστη του Δανιήλ στο Θεό, ήταν παράδειγμα προς μίμηση και ως υπόδειγμα δικαιοσύνης (Εβραίους 11:33, Ιεζεκιήλ 14:14,20) και σοφίας (Ιεζεκιήλ 28:3). Πέθανε σε προχωρημένη ηλικία. Στην Παλιά Διαθήκη, ένα από τα σπουδαιότερα προφητικά βιβλία είναι αυτό του Δανιήλ. Στο βιβλίο του υπάρχουν προφητείες μέχρι το τέλος της ανθρώπινης ιστορίας, τον καιρό της μεγάλης θλίψης και την ανάσταση των νεκρών (Δανιήλ κεφ. 12, Ματθαίος 24:15, Μάρκος 13:14).